ปฏิทินกิจกรรม

 

calendar11

 

เที่ยวสงกรานต์รามัญ’ ยลวัฒนธรรมชาวมอญเกาะเกร็ด

“ ช่ะเอ่อระเหย…จะขอถาม การละเล่นของเราชาวมอญ แต่เก่าแต่ก่อนเขามีอะไร ระบำไหน เอ่อเออ…บ้านไกล เขาก็รำสวยเอย…ส่วยเอย…สวยเอย…สวยเอย เอิ้งเอย..บ้านไกล เขาก็รำสวยเอย…

“ การละเล่นของเราชาวมอญ การละเล่นของเราชาวมอญ แต่เก่าแต่ก่อนก็มีสะบ้า มอญรำ ระบำทะแย ของเก่าของแก่แท้ๆนะแม่สายใจ

ระบำไหน เอ่อเออ…บ้านไกล เขาก็รำสวยเอย…ส่วยเอย…สวยเอย…สวยเอย เอิ้งเอย..บ้านไกล เขาก็รำสวยเอย…” ลูกคู่รับ

เสียงร้องตอบโต้ของหนุ่มสาวที่ขับขาน ‘เพลงระบำบ้านไกล’ แว่วเข้ามาในห้วงพวัง พร้อมๆกับภาพขบวนแห่หงส์ธงตะขาบอย่างสนุกสนานของชาวบ้านที่นำธงตะขาบไปสักการะพระมหารามัญเจดีย์’ หรือเจดีย์เอียง’ ที่อยู่คู่กับเกาะเกร็ดมาช้านาน ชวนให้นึกถึงประเพณีสงกรานต์รามัญที่เปี่ยมไปด้วยมนต์เสน่ห์ของวัฒนธรรมชาวมอญ

สงกรานต์ปีนี้คงเป็นอีกปีหนึ่งที่ผู้มาเยือนเกาะเกร็ดจะได้สัมผัสกับความชุ่มฉ่ำของสายน้ำ กลิ่นหอมร่ำจากน้ำอบไทย พร้อมกับเสพความงดงามของศิลปะพื้นถิ่น หลังจากที่ภาพเหล่านี้ได้หายไปจากวิถีชีวิตคนเกาะเกร็ดมาเป็นระยะเวลายาวนาน

มะลิ วงศ์จำนง หรือ ป้าปรุง’ กรรมการสภาวัฒนธรรมเกาะเกร็ด และผู้ก่อตั้ง กวานอาม่าน’ หรือศูนย์เครื่องปั้นดินเผาพื้นบ้าน เป็นแกนนำสำคัญในการฟื้นฟูศิลปวัฒธรรมชาวมอญ เล่าว่า ได้เริ่มฟื้นฟูประเพณี สงกรานต์รามัญหรือ ปัวอาตั่งมาตั้งแต่ปี 2535 โดยนำประเพณีดั่งเดิมของคนมอญ เช่น การแห่หงส์ธงตะขาบ แห่ข้าวแช่ การเล่นสะบ้า รำมอญ ทะแยมอญ ปล่อยนกปล่อยปลา และการแต่งกายแบบมอญ มาสอดประสานไว้ในประเพณีสงกรานต์ของเกาะเกร็ด

“ สมัยที่ป้ายังเด็กงานสงกรานต์สนุกมาก ตอนเช้าของงานสงกรานต์วันแรกจะมีขบวนแห่หงส์ธงตะขาบไปสักการะพระเจดีย์เอียง วันที่สองชาวบ้านจะแห่ข้าวแช่ไปถวายพระที่วัดในตอนใกล้เที่ยง เพราะช่วงเดือนเมษาฯอากาศจะร้อนมาก ก็เลยจัดสำหรับอาหารที่ช่วยคลายร้อนไปถวายพระ แต่เดี๋ยวนี้มีแค่แห่หงส์ธงตะขาบ ไม่มีแห่ข้าวแช่เพราะแต่งตัวกันไม่ทัน เด็กๆมันเยอะ (หัวเราะ) คนเฒ่าคนแก่จะเอาข้าวแช่ไปถวายพระเฉยๆ หลังจากวันสงกรานต์สัปดาห์หนึ่งก็จะมีการแห่น้ำหวานไปถวายพระ สมัยก่อนจะใช้น้ำมะเน็ด(น้ำอัดลมโบราณ- เวลากินจะเทน้ำแข็งและหวานลงในแก้ว แล้วอัดก๊าซด้วยเครื่องอัดหัวจรวด ) เดี๋ยวนี้ก็ยังมีประเพณีแห่น้ำหวานอยู่นะ แห่กันช่วง โมงเย็น แต่ละหมู่บ้านจะเดินแห่ไปต่อกันเป็นขบวนจนครบทุกวัน เริ่มจากวัดปรมัยยิกาวาส สนุกมาก 

สำหรับงาน สงกรานต์รามัญ’ ของเกาะเกร็ดปีนี้มีการจัดงาน วัน คือตั้งแต่วันที่ 13-15 เม.ย. โดยเริ่มเปิดงานด้วยพิธีแห่หงส์ธงตะขาบ ในเวลา 09.00 น.ของวันที่ 13 ส่วนวันที่ 14 ชาวเกาะเกร็ดจะมาร่วมกันรดน้ำขอพรบรรดาผู้เฒ่าผู้แก่ในหมู่บ้าน และวันที่ 15 จะมีการแห่ผ้าไตรไปถวายพระในช่วงเช้า จากนั้นเป็นพิธีสรงน้ำพระ

ซึ่งแต่ละวันจะมีการแสดงและการละเล่นต่างๆให้ชมอย่างต่อเนื่อง เช่น มอญรำ 12 แม่บท รำมะเทิ่ง เหม้ยเจิง การแสดงของมอญที่ปรากฏในเรื่องราชาธิราช เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับหนุ่มสาวมอญที่ไปค้าขายในเมือง ,ทะแยมอญ ซึ่งเป็นการแสดงดนตรีของวงมโหรีแบบมอญ,การแสดงปี่พาทย์วงใหญ่ การเล่นสะบ้าการละเล่นของเด็กไทยสมัยก่อน อย่าง มอญซ่อนผ้า รีๆข้าวสาร ม้าก้านกล้วย รวมถึง การสาธิตการปั้นและแกะสลักเครื่องปั้นดินเผา 

นอกจากนั้นในคืนวันที่ 13-14 เม.ย.ยังมีการแสดงแสง-สี-เสียงเกี่ยวกับประวัติและวิถีชีวิตของชาวมอญ

อนึ่งในวันสงกรานต์ชาวเกาะเกร็ดจะพร้อมใจกันแต่งกายแบบมอญและแบบไทยประยุกต์ออกมาเล่นสาดน้ำ และไล่ประแป้งดินสอพองกันอย่างสนุกสนาน

เสน่ห์อีกอย่างของสงกรานต์มอญเกราะเกร็ดคงอยู่ที่การสรงน้ำพระเจดีย์ภายในวัด เพราะแทนที่จะใช้ขันใบเล็กๆซึ่งใส่น้ำผสมน้ำอบไทยเทลงบนพระเจดีย์ แต่ที่นี่นำเทคโนโลยีมาผสมกับประเพณีมอญ โดยนำขันน้ำใบใหญ่ที่ประดับด้วยตัวหงส์ซึ่งเป็นสัตว์มงคลตามความเชื่อของชาวรามัญมาร้อยติดกับสลิง เวลาจะสรงน้ำก็ชักรอกให้ขันเคลื่อนขึ้นไปจนถึงยอดเจดีย์แล้วค่อยกระตุกคันโยกให้น้ำเทลงบนพระเจดีย์

เมื่อก่อนงานสงกรานต์เกาะเกร็ดค่อนข้างซบเซา ตั้งแต่มีการฟื้นฟูพิธีสงกรานต์แบบมอญขึ้นมาใหม่คนก็เริ่มให้ความสนใจมากขึ้น พ่อแม่พาเด็กๆมาเรียนรำมอญกับป้ากันเยอะ วันธรรมดาป้าก็จะไปสอนรำมอญที่โรงเรียนวัดปรมัยยิกาวาสด้วย” ป้าปรุงเล่าด้วยน้ำเสียงภาคภูมิใจ

Advertisements

Trackback URI

%d bloggers like this: